Ryby zjadające glony w oczku wodnym to przede wszystkim amur biały i tołpyga biała. Żaden z tych gatunków nie nadaje się jednak do typowego oczka przydomowego. Amur zjada głównie rośliny wyższe, a tołpyga osiąga ponad metr długości. Karpie koi i złote rybki skubią glony porastające kamienie, ale zwykle zwiększają ilość glonów w toni, dlatego należy śmiało stwierdzić, że czystą wodę daje równowaga biologiczna zbiornika, a nie konkretny gatunek ryby.

Ryby zjadające glony

Ryby zjadające glony istnieją, ale żadna nie usunie zakwitu z małego oczka ogrodowego. Tołpyga biała filtruje glony zawiesinowe odpowiedzialne za zieloną wodę. Amur biały zjada glony nitkowate, choć chętniej sięga po rośliny ozdobne. Oba gatunki potrzebują dużych stawów o pojemności wielu metrów sześciennych.

Rośliny wodne i oszczędne karmienie ryb hamują glony w oczku o powierzchni kilku metrów kwadratowych skuteczniej niż ryby roślinożerne. Obie metody odcinają glonom pożywkę. Rośliny pobierają z wody azot i fosfor, czyli składniki potrzebne glonom do wzrostu. Ryby powinny zjeść porcję pokarmu w ciągu kilku minut. Resztki opadają na dno i gniją. Uwolnione związki zasilają kolejny zakwit.

Amur biały w oczku wodnym

amur biały

Amur biały zjada glony nitkowate, ale w małym oczku niszczy przede wszystkim rośliny. To gatunek roślinożerny sprowadzony z Azji. Rośnie szybko i osiąga długość powyżej metra. Młoda ryba wpuszczona wiosną ma kilkanaście centymetrów, a po sezonie jest wyraźnie większa.

Duży apetyt amura oznacza koniec grzybieni, moczarki i roślin brzegowych. Ogołocone oczko traci naturalną konkurencję dla glonów. Zakwit wody bywa potem silniejszy niż przed zarybieniem. Amur ma faktyczny sens w stawie z dużą ilością roślinności do ograniczenia.

Tołpyga biała w stawie

tołpyga

Tołpyga biała odcedza z wody glony zawiesinowe, czyli główną przyczynę zielonego koloru wody. Posiada gęsty aparat filtracyjny w skrzelach. Dorasta jednak do ponad metra długości i kilkudziesięciu kilogramów. Potrzebuje dobrze natlenionej wody i dużego zbiornika.

Tołpyga ma również sens tylko w stawie hodowlanym lub retencyjnym. W przydomowym oczku szybko przerasta dostępną przestrzeń.

Karp koi i złota rybka

karp koi

Karpie koi i złote rybki skubią glony porastające kamienie, ale nie oczyszczają wody z zakwitu. Obie grupy ryb są wszystkożerne. Grzebią w dnie w poszukiwaniu pokarmu i wzruszają osad. Z mułu uwalniają się wtedy składniki odżywcze dla glonów.

Odchody i resztki pokarmu dodatkowo użyźniają wodę. Przy dużej obsadzie koi zielona woda utrzymuje się mimo filtracji. Te ryby wymagają więc wydajnego filtra i lampy UV-C.

Kiedy ryby w oczku zwiększają ilość glonów?

Ryby w oczku zwiększają ilość glonów, gdy zjadają zooplankton. Rozwielitki i inne drobne skorupiaki filtrują wodę i żywią się glonami zawiesinowymi. Większość ryb ogrodowych poluje właśnie na nie. Liczna obsada ryb eliminuje naturalnych konsumentów glonów.

Oczko bez ryb często ma czystszą wodę niż zbiornik z rybami. Nie oznacza to rezygnacji z ryb. Oznacza obsadę dopasowaną do objętości wody i umiarkowane karmienie.

Glony porastające kamienie zjadane są też przez ślimaki wodne, na przykład zatoczki. Zeskrobują one nalot z kamieni i ścian, nie wzruszając osadu z dna.

Oczko z rybami – o czym trzeba pamiętać?

Ryby w oczku wodnym wymagają opieki przez cały rok, a nie tylko w sezonie. Glony w oczku i jakość wody szybko reagują na każdy błąd. Zbyt duża porcja pokarmu albo kilka upalnych dni potrafią pogorszyć warunki dla ryb w ciągu doby.

Najczęstsze zadania przy oczku z rybami to:

  • karmienie porcjami zjadanymi w kilka minut, wstrzymane jesienią po ochłodzeniu wody,
  • napowietrzanie wody w upalne dni i noce,
  • częściowa wymiana wody zamiast spuszczania całego zbiornika,
  • utrzymanie otworu w lodzie przez całą zimę.

Karmienie zmienia się wraz z porą roku. Latem ryby w oczku jedzą chętnie i szybko trawią. Gdy woda jesienią schładza się poniżej około 10°C, ich przemiana materii zwalnia. Niezjedzony pokarm zalega wtedy na dnie i psuje jakość wody. Jesienią porcje się zmniejsza, a w zimnej wodzie karmienie się wstrzymuje.

Upał to osobne zagrożenie dla ryb w oczku. Ciepła woda zawiera mniej tlenu, a nocą rośliny go nie wytwarzają, tylko zużywają. Najtrudniejsze dla ryb w oczku są godziny przed świtem w lipcu i sierpniu. Pompa z kaskadą albo napowietrzacz pracujący przez całą dobę chroni ryby przed przyduchą, czyli niedoborem tlenu w wodzie.

Wodę wymienia się małymi porcjami, zwykle 10-20% objętości naraz. Woda z wodociągu zawiera chlor. Przed wlaniem odstawia się ją na dobę lub dodaje uzdatniacz.

Zimą w tafli lodu musi zostać otwór, przez który uchodzą gazy z rozkładu mułu. Lodu nie rozbija się młotkiem. Uderzenie rozchodzi się w wodzie i stresuje ryby zimujące przy dnie. Bezpieczniej działa pływający ogrzewacz lub napowietrzacz.

Wszystkie te zabiegi zaczynają się jednak od decyzji podjętej przed wykopem.

Obecność ryb trzeba uwzględnić już przy budowie oczka, bo od niej zależą kształt niecki i dobór folii. Oczko dla ryb potrzebuje strefy głębokiej o głębokości 100-120 cm. Ryby przeczekują w niej zimę pod lodem, a latem chronią się przed przegrzaniem. Strome ściany tej strefy utrudniają też polowanie czaplom, które brodzą po płyciźnie. Folię dobiera się z deklaracją producenta o bezpieczeństwie dla ryb i roślin. Taką deklarację mają m.in. folie Renolit Alkorplan o grubości 1,5 mm.

Sprawdź folie do oczek wodnych.

Profil z kilkoma strefami głębokości najłatwiej uszczelnić płachtą zgrzewaną na wymiar. Pod folią układa się geowłókninę o gramaturze 300 g/m². Głęboka niecka mocniej naciska na dno, a geowłóknina chroni folię przed przebiciem. Na etapie projektu planuje się też miejsce na filtr i trasę węży nad brzegiem folii.

Budujesz oczko dla ryb? Prześlij wymiary, maksymalną głębokość, rodzaj podłoża i miejsce dostawy. Dobierzemy folię bezpieczną dla fauny oraz przygotujemy wycenę.